Кээнги, жижин – канда өрчүүчү мите козгоочу жылкылардын жугуштуу ылаңы. Дарт адегенде жыныс органдарында башталып кийинчерээк терини, борбордук нерв системасын жабыркаткандыктан дененин ар кайсы жерин шал кылат.

Ылаңдаткычы. Эки өзөктүү жип сыяктуу,

Тукумсуздук – жыныс органдарынын ооруларынан жана багуу шартынын начарлыгынан келип чыккан дарт. Уйлар туугандан кийин бир айдын ичинде күүгө келбесе жана физиологиялык жактан жетилген кунажындар бир айдын ичинде күүгө келбесе тукумсуз деп эсептелет.

Тукумсуздук

Мал чарбасында тоют балансынын 40%ын чөп өсүмдүктөрү түзөт. Кесек жана чыктуу тоюттарды, чөп ундарын, гранулдарды даярдоодонун негизги булагы болуп чөп өсүмдүктөрү эсептелээри белгилүү. Чөп өсүмдүктөрүн өстүрүүнүн агро техникасын туура колдонсок кайрак жерден 100ц/га ал эми сугат айдоо аянтынан

Тоюттардын түрлөрү. Айыл чарба малдары үчүн бардык тоюттар келип чыгуу, химиялык жана физикалык касиеттерине байланыштуу төмөндөгүдөй топторго бөлүнөт.
1.Кесек (кургак) тоюттар – чөп, саман, топон.
2.Чыктуу тоюттар – көк чөп, башка өсүмдүктөрдүн жашыл массасы,

Тоокканаларды негизинен эки типте долборлошот.

1.Капиталдык курулган тоок кана:
-Жердин тегиздигинен 40-50м бийиктикте дөңсөө жерге.
-Фундаментинин жерден ылдый тереңдиги 50см, жерден жогоркусу.
-Керегеси – фасад - 2,5 метр,