Бул жерде Сиздин жарнама болушу мүмкүн! 0(707)48-14-46 whatsapp

Манас эпосу

Турмуш дайыма алдыга умтулат, ал эми адамзат тарыхы, тажрыйбасы кийинки урпактар үчүн баа жеткис мурас болуп кала берет. Мына ушундай теңдешсиз баалуу мурастардын бири - ата-бабабыз кылымдар бою оозеки сактап келген Манас эпосу. Кыргыз элинде Манастан башка Кожожаш, Эр Төштүк, Олжобай менен Кишимжан жана башка эпостор да бар. Булар Манаска караганда шарттуу түрдө кенже эпостор деп аталат. Манас эпосуна Семетей жана Сейтек эпосторун кошуп алганда дүйнөдө мындан көлөмдүү эпос жок экенин окумуштуулар далилдешкен. Манас жомогу өзүнүн кайталангыс көркөмдүгү, окуяларга байлыгы, эл тагдырын ар тараптан кеңири сүрөттөөсү менен айырмаланат. Октябрь революциясына чейин кыргыз элинде жомок болобу, ыр болобу бардыгы оозеки айтылган. Манас эпосу да кайрадан жаралды.

Улуу эпос өзүнүн түбөлүк өлбөс, экинчи өмүрү - китеп өмүрү менен жашоого өттү. Манастын көп варианттары жана аткаруучулары бар. Алар манасчылар, кээде жомокчулар деп да аталат. Манас эпосун окусаңар баатырлардын эрдигине суктанып, элдердин байыркы мезгилдеги жашоо-турмушу, каада-салты менен таанышасынар. Ошону менен катар адамды таң калтырган укмуштар дүйнөсүнө да кабыласынар. Ырас, андагы каармандардын кийген кийими, колдонгон курал-жарагы, ичкен тамак-ашы, сүйлөгөн сөздөрү биздикинен башкараак. Бирок алар азыркы турмуш менен тыгыз байланышта, андан бизде салт болуп калган нерселердин башатын көрүүгө болот.

Эпостун каармандары мекенин чексиз сүйүшкөн, кол салган тышкы душмандардан өз эли-жерин коргошкон. Ушундай баатыр уулдарынын ченемсиз эрдигинин натыйжасында гана кыргыз эли аз эл болсо да кылымдар бою өзүнүн көз карандысыздыгын, эркиндигин сактап келгендиги айкын көрсөтүлгөн. Эпосто согуштук жүрүштөр, кандуу кыргындар көп учурайт. Эпостун негизги каарманы Манастын бүт өмүрү элижерин коргоо менен өтөт. Жомокто баатырдык, патриоттук менен катар адамгерчилик, ак ниеттик жана акылмандык, калыстык, эмгекчилдик, сарамжалдуулук сыяктуу жакшы сапаттар даңазаланат. Эл үчүн өмүрүн аябаган чексиз баатыр Манастан, чебер уз, акылман жана сарамжалдуу, эл баатырынын чыныгы жардамчысы Каныкейден, калыс жана жөн билги кары Бакайдан жана башка каармандардан үлгү алсаңар болот.

Эпос камтыган окуялар өтө кеңири жана ар түрдүү берилет. Ал кадимки турмуш-тиричиликтен баштап, адамдын эл, жер менен болгон татаал байланышына чейин сүрөттөйт. Мисалы, Көкөтөйдүн ашында кыргыз элинин дээрлик бардык каада-салттарын кезиктиребиз. Элин, жерин сүйгөн ар бир адам анын тарыхын билүүгө кызыгат эмеспи. Эгер силер Манас эпосун окуп чыксаңар өз элиңердин өткөндөгү турмушу жөнүндө көп нерсе билериңер талашсыз.

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)