Футбол


Англис тилинен которгондо Фут - бут, бол - топ дегенди билдирет. Англичандар бул топ оюнун «Бут менен гана ойнолуучу оюн» деп аташкан. 1863-жылы октябрда Лондон шаарында бул оюнду сүйүүчүлөрдүн бирикмеси түзүлгөн. Азыркы футболдун тарыхы ушундайча башталган. Футбол төрт (тик бурчтуу) бурчтуу аянтта ойнолот. Аянттын эки туура жагынан ортосуна бири-бирине карама-каршы дарбаза орнотулат.

Оюндун максаты атаандашынын дарбазасына топту киргизүү. Футбол коллективдүү оюн. Ар бир командада 11ден оюнчу болот, Футболчулар футболка, шорты, гетра жана бутс (атайы тиш тамандуу бут кийим) кийип ойношот. Оюн 90 минутага созулуп, 45 минутадан эки таймга бөлүнөт. Алардын ортосунда 10-15 минута дем алыш болот. Оюндун узактыгы 13 жашка чейинки футболчулар үчүн 30, ал эми 13-15 жаштагылар үчүн - 40 минута. Жаш футболчулар кичирээк аянтта ойношот. Дарбазачыдан башка оюнчуга кол менен ойноого уруксат берилбейт.

Ошондой эле атаандашын тээп же чалууга, колу менен түртүп же кармап калууга жол берилбейт. Бул эрежелер бузулса штрафтык топ тебүү берилет, эгерде дарбазасын коргоп жаткан оюнчу штрафтык аянтчада эрежени бузса, 11 метрден штрафтык топ тебүү - пенальти белгиленет. Эрежени бузгандыгы үчүн оюнчуга судья тарабынан эскертүү берилип же оюн талаасынан чыгарып жибериши да мүмкүн. Алдыда экиден кем эмес (дарбазачыны кошкондо) атаандаш оюнчу болсо гана чабуулчу шеригинен топ алып, дарбазага чабуул коё алат. Эгерде андай болбосо, чабуулчу оюн сыртында калган болуп эсептелип, оюн токтотулат.

Футболчу баарынан мурда чаалыкпас болуусу керек, себеби алар чабуулга өтүү үчүн оңтойлуу учурду издеп, же атаандашынын жолун торош үчүн футбол талаасында тынымсыз ары-бери чуркайт, оюн мезгилинде ар бир оюнчу 15 чакырымга чейин аралыкты чуркап өтүшү мүмкүн. Чыдамкайлыкка, талыкпастыкка машыгуу менен гана жеңишке жетишүүгө болот.

2016-05-22 11164 Бул ким, ал эмне Жыргалбекова С. 2016-05-22