Жүктөлүүдө...
TYUP.NET
Катталуу Кирүү

Туз

Баш барак | Бул ким, ал эмне | Туз

Туз, же кайнатма туз, же азык-түлүк тузу (натрий хлориди, NaCl; ошондой эле, хлорлуу натрий, таш туз, кара туз аталыштары колдонулат) — түссүз кристталдарды элестеткен азык-түлүк өндүрүмү.

Табигый (деңиз) туз дээрлик дайыма башка минералдык заттардын аралашмасына ээ болуп, алар тузга ар кандай түстөрдү берет (боз, күрөң, кызгылт).

Ар кандай түрлөрдө чыгарылат: ири жана майда кесектүү, таза, йоддолгон, нитриттүү ж. б. Тазалыгына жараша экстра, жогорку, биринчи жана экинчи сортторго бөлүнөт.

Туз деген эмне

Жалпы маалымат

Бардык тамак-ашты, ал гана эмес нанды да башка азык менен алмаштырууга болот. Бирок тузсуз жашоого мүмкүн эмес. Бул алмаштырууга мүмкүн болбогон бирден-бир азык.

Медиктер адамдын организминде туз жетиштүү болбосо, анда зат алмашуу бузула тургандыгын аныкташкан. Эгерде тирүү жандык тузсуз калса, өлүмгө дуушар болот. Бактыга жараша, жаратылышта ал жеткиликтүү. Биздин өлкөдө таш тузу ар кайсы аймактардан илгертен эле казылып келген.

Жер астынан туз алуу үчүн терең шахта казылып, алар коридор аркылуу туташтырылат. Жер астында жаткан туздуу катмардын калыңдыгы бир — бир жарым км болот. Туз көп убакыт бою тапталып жатып өтө катуу болуп калган, ошондуктан ал таш туз деп аталат. Туз жер астынан гана эмес, соолуп калган же сооло элек туздуу көлдөрдүн түбүнөн да алынат. Машиналар менен көлдөн суу сордуруп алышып, аны бууландыргандан кийин таза, ак туз калат.

Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматы боюнча физиологиялык нормадан ашык систамалык түрдө тузду колдонуу кан басымдын көтөрүлүүсүнө алып келип, ал жүрөктүн, бөйрөктүн түрдүү ооруларына, ашказандын жараларына, остеопорозго чалдыктырат.

Кызыктуу фактылар

Жайгаштыруу: 2016-05-22, Көрүүлөр: 4533, Жайгаштырган: Э. Д., Өзгөртүлгөн: 2024-02-21, Тарыхы
Талкулоо Оңдоо/Толуктоо
Сайтка жарнама жайгаштыруу