Кыргыз-казак чабыштары


18-кылымдын 70-жылдары казак, кыргыз кагылыштары ото кучоп кетет. Аблай хан (1771-1781) Орто жуздо оз бийлигин орнотуп, Улуу жуздун казактарын да баш ийдирууго умтулган. Анын кыргыздарга каршы уюшулган жортуулдары бир нече жолу женишке жетишкен. 1775-76-жылдары Аблай аскер топтоп (болжолу 30 мин), таластык жана чуйлук кыргыздарга кол салат. Аларга каршы Аксуу жана Кызтууган озондору Чуй суусуна куйган тузокдо солто, сарыбагыш, саяк, бугу, чонбагыш, азык жана башка уруулардан топтолгон, Жайыл баатыр (1705-1770) башчылык кылган кыргыздар казактарга каршы жан аябай салгылашкан. Бул жерде эл арасында «Жайыл кыргыны» деген аныз кеп айтылып калган. Аблай адегенде Таластын башы аркылуу кыргыздарга кол салып, Карабалта, Сокулуктагы солто менен саяктардан айылдарын талап тонойт, Бул салгылашууда солто уруусунун колбашчысы Жайыл баатыр жана анын уулдары Усон менен Теке баатырларча курман болушкан.

Аблайдын колу Чуйду, Кеминди, Ысыкколдун этегин, Кочкорду чаап, Сонколго чейин жеткен. Абылай хандын баскынчылык саясатына каршы курошто Эсенгул, Бурго баатырлар чон эрдик корсоткон.

2016-05-20 2198 Кыргызстандын тарыхы Жыргалбекова С. 2016-05-20