Бул жерде Сиздин жарнама болушу мүмкүн! 0(707)48-14-46 whatsapp

Компьютердин тузулушу

Компьютердин негизги түзүлүштөрү системдик блокто жайгашкан, "компьютердин тузулушу" жөнүндө тагыраак жазууга аракет кылдык. Системдик блоктун ичинде: негизги плата, процессор, видео карта, оперативдүү эс, диск (HDD - hard disk drive), дисковод, желдеткичтер, кошумча карталар. Системдик блоктун тышында болсо ага монитор, клавиатура, чычкан, үн чыгаруучу түзүлүштөр, принтер, модем ж.б. кошулат. Бул макалада биз компьютер эмнеден тураарын, алардын кебетеси кандай, эмне функция аткарат жана жайгашкан жерлерин карайбыз. Компьютердин тарыхы өзүнчө, компьютердин зыяны, компьютердин пайдасы дагы болот.

Системдик блок.

Биринчиден биз системдик блоктун ичиндеги түзүлүштөрдү билип алалы, аларды комплектегичтер деп дагы аташат. Булар компьютердин иштөөсүнө абдан маанилүү. Айтмакчы, компьютериңиз болсо, системдик блоктун ичин ачып карап көрсөңүз болот. Бул оор деле эмес, системдик блоктун арынтагы буруманы чечип, капталдагы жаап туурган темирди жылдырсаңыз оңой эле ачылат, аларды биз азыр ирети менен карап чыгабыз.

1.Негизги плата - окемдер аны материнская плата деп өзүнүн сөзү менен аташат, бирок илимий тилде жана мааниси жагынан негизги плата (азыр motherboard, мурда mainboard) деп которулат жана түшүндүрүлөт. Бул компьютердин негизги түзүлүштөрүн кошуу үчүн жасалган печаттык плата. Түзүлүштөрдүн кээ бири түздөн-түз платадагы атайын орундуктарга отургузулат, мисалы: процессор, видеокарта, оперативдүү эс. Түзүлүштөрдүн башка бөлүгү, мисалы диск (HDD) же камсыздоо блогу негизги платага атайын зымдар менен туташат.

2.Процессор. Бул микросхема ошол эле мезгилде компьютердин мээси. Анткени, ал аткарылуучу бардык операцияларга жооп берет. Канчалык процессор жакшы болсо, ошончолук операцияларды тез аткарат, компьютер тезирээк иштейт. Албетте, процессор компьютердин ылдамдыгына таасирин тийгизет, бирок дикстин, видеокартанын, оперативдүү эстин, камсыздоо блогунан дагы компьютердин ылдамдыгы көз каранды. Ошондуктан башкалары ңскирип калган болсо, эң күчтүү процессор дагы компьютердин ылдам иштөөсүнө жардам бере албайт.

3.Видеокарта. Аны графикалык карта, графикалык тездеткич деп дагы аташат. Ал монитор экранына сүрөттүн көрсөтүлүүсүн камсыздайт. Ал атайын PCI-Express слотуна отургузулат, ошондой эле негизги платада орнотулган моделдери да болот, бирок негизги платага орнотулган видеокарталар көп учурда кеңседеги жумуштарды аткарганга эле жакшы иштейт.

4.Оперативдүү эс. Илгерки оюн приставкаларынын картриджине окшош тик бурчтуу жашыл планка. Аты айтып тургандай эле маалыматты убактылуу сактоо ишин аткарат. Мисалы, ал алмашуу буферин сактайт. Кайсы бир сайттан текстти көчүрүп алсак, ал дароо оперативдүү эске барып түшөт. Иштеп жаткан программалар, компьютердин уктоо режими жана башка убактылуу маалыматтар оперативдүү эсте сакталат. Компьютерди өчүргөндө же кайра жүктөгөндө оперативдүү эстеги маалыматтар өчүп калат.

5.Диск (HDD/SSD). Оперативдик эстен айырмаланып, маалыматтык көп убакытка сактоого арналган. Ал маалыматты атайын пластиналарда сактайт, жана магниттешүү жолу менен маалымат жазылат жана өчүрүлөт, бул HDD дисктерине мүнөздүү, анын ичинде дайыма айланып туруучу диск бар, аталышы да ушундан чыккан. Ошондой эле акыркы убакта SSD дисктери дагы чыга баштады. Булардын өзгөчөлүктөрү ылдам иштөө, ичинде эч кандай айланган, кыймылдаган механизм жок, жогорку температураларга азыраак кабылат. Ушуга жарашы алардын баасы дагы өтө кымбат. 64Гб SSD диск 1000Гб HDD дисктин баасына тете. А бирок 64Гб SSD диск сатып алып аны системдик диска катары колдонсо, башкача айтканда ага Windows оперативдүү системин орнотуп алса, компьютердин иштөө ылдамдыгы бир нече эсе көбөйөт деген имиш бар. Компьютер тез жүктөлүп, программалардын иштөөсү бир кыйла тездейт. "Компьютердин тузулушу" дисксиз иштөөсү мүмкүн эмес.

6.Дисковод. Дисктер менен иштөөгө керек. Дисководду, көбүнчө DVD ROM аз колдонулуп баратса дагы, компьютерлерде бар, жок дегенде Windows оперативдүү системасын орнотуп алууга жардам берет.

7.Муздатуу системасы. Бул компьютердин ичиндеги түзүлүштөрдү муздатып туруучу желдеткичтер жана радиаторлор. Негизи компьютерде 3 желдеткич жана бир нече радиаторлор бар, чоңдору азыраак, кичинекейлери көбүрөөк. Сөзсүз түрдө бир желдеткич жана бир чоң радиатор процессорго орнотулат, ушундай эле нерсе видеокартада жана камсыздоо блогунда. Системдик блоктун ичиндеги жалпы температураны бир калыпта сактоо, абанын алмашып туруусун камсыз кылуу жана чаң басып кетүүдөн сактоо максатында системдик блоктун корпусуна бир кээде эки желдеткич орнотулат. Дискке дагы желдеткич орнотулат, бирок ал эрежени эчким сактабайт.

8.Үн картасы. Бул карта компьютердин үндөрүн үн чыгаруучу түзүлүштөргө (колонкаларга) берет. Негизи карта негизги платага орнотулган болот. Бирок кээде бузулуп калат дагы же болбосо башынан эле колдонуучу жактырбай өзүнчө үн картасы сатып алынат. Кыскасы үн картасы системдик блоктун ичинде болуусуна укуктуу десек туура болот.

9.Камсыздоо блогу. Камсыздоо блогу айтылган түзүлүштөрдү электр энергиясы менен камсыздайт. Эгер компьютерде түзүлүштөр көп болсо, компьютер күчтүү болуп чогултулган болсо, камсыздоо блогунун кубаттуулугу дагы жогору болуусу шарт.

10.Корпус. Негизги платаны, процессор, видеокарта, оперативдүү эс, диск, дисковод, үн картасы, камсыздоо блогу жана мүмкүн кошумча түзүлүштөрдү бир жерде кармап, туура туруусун камсыздоо үчүн бизге системдик блоктун корпусу керек. Анын ичинде бардык түзүлүштөр ирети менен тыкан орнотулат, өчүрүү/күйгүзүү, кайра жүктөө баскычтары, маңдайкы USB панель кошулат. Корпус компьютерди механикалык зыяндуу таасирлерден сактайт.

Перифериялык түзүлүштөр.

Компьютерде толук кандуу иштеп баштоо үчүн бизге перифериялык түзүлүштөр керек болот. Алар системдик блоктон тышкаркы түзүлүштөр.

1.Монитор - компьютерде эмне менен иштеп жатканыбызды көрүү үчүн керек. Видеокарта сүрөттөлүштө монторго берет. Ижара алар VGA же HDMI кабели менен туташкан.

2.Клавиатура. Маалыматты компьютерге киргизүү үчүн арналган, албетте, клавиатурасыз компьютерде иштөө кантип болсун? Текст жазуу, оюн ойноо, интернетке кирүү, бардык жерде клавиатура керек.

3.Чычкан - экрандагы курсорду башкаруу үчүн керек. Ары-бери жылдырып, файлдарды жана папкаларды ачып, программаларды иштетүүгө жардамы чоң. Клавиатурасыз иш болбогондой эле, чычкансыз дагы иш жүрбөйт.

4.Колонкалар - негизинен компьютердин үндөрүн чыгарууга керектелет, аны менен музыка угуп, кино көрүп, оюн ойногондо зарыл. Колдонуучулардан башка колонкаларды ким иштетмек эле.

5.Принтер, сканер КФТ (Көп функционалдуу түзүлүш, орусча МФУ). Принтер менен сканерден документтердин басып, сканерден өткөрсө болот, КФТ болсо бардык жумушту аткара алат, басып чыгарат, сканерлейт, копиясын чыгарат, жана башка функцияларды аткарат.

Бул макалада биз "компьютердин тузулушу" жөнүндө кыскача жазып өттүк, кошумча-алымча пикирлериңиз болсо, жазып койгула, макалага кошуп коебуз. Пайдалуу маалыматка ээ болдуңар деген ойдобуз.

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)