Бул жерде Сиздин жарнама болушу мүмкүн! 0(707)48-14-46 whatsapp

Башкалар

Подписаться на эту рубрику по RSS

Табияттагы кубулуштардын жаралышы жөнүндөгү мифтер

Кыргыздар ааламды, дүйнөнү, заттарды таанууда анын жаралыш тегин билүү, чечмелөөгө дит коюп көргөн. Бирок алардын диттери тек баштапкы коомдун баамы, нариете элестетүүдөгү мифтик баяндар болуп кала берген.
Кененирээк...

Кут

Кыргыз мифтеринде "кут" ак шоола нур болуп теңир сыйлаган адамга жана үй-бүлөгө түшөт экен. Кут түшкөндө анын үстүнө ак жаап, ак сарбашылап атап мууздап ырымын кылып токтотот экен. Кут токтоткону коргошундан же калайдан киши кебетелүү куюп, кут түшкөн (шоола же нур) жерге жапкан касиеттүү чүпүрөккө ороп атадан балага мурас катары каткан.
Кененирээк...

Клубника тенира же "теңирге сыйынуу"

Бул макаланы биз эмнеге "Клубника тенира" деп койдук? кыргызча которулушу тенир кулпунайы, ушул тенир кулпунайы сыяктуу эле тенир деген сөз кудай дегенди түшүндүрөт эмеспи. Ошондуктан тенирге сыйынуу жөнүндө айтып кетели. Кыргыз мифтеринде «жараткандан» соң, теңирге сыйынуу аябай күчтүү болгон. Теңир инсанатта эле эмес, ааламдагы күн, ай сыяктуулар да, ал тургай аяз, от, айбанаттардын да теңирлери болот деген түшүнүк болгон. Кыргыздардын мифтик түшүнүгүндө «теңир» асманда (көктө) болот делинип,
Кененирээк...

Жараткан

Кыргыздардын мифтик түшүнүгүндө ааламды жана анын ичиндеги заттарды жасоочу, жаратуучу «жараткан» деген болот, ал элден мурда ааламды жаратып, андан соң асман, жер, көйкаптагы заттарды жараткан. Ал эми, ааламдын, табияттын инсанаттын керектөөсүнө ылайык «жараткан» топуракты, сууну, токойду, айбанаттар, жан-жаныбарды жаратат.
Кененирээк...

Жан, тил, кубулуу жана сыйынуу жөнүндө

Кыргыздардын мифтик түшүнүгүндө ааламдагы баардык эле затта «жан» болот. Ар кандай заттын денеси өлсө да, жаны башка бир нерсеге айланып (мисалы: балдардын жаны чымчык болуп чыгып кетет, бирөөлөрдүн жаны жети кара чымчык ж.б.) кетет деген түшүнүк болгон. Ошого «өлтүрүү» деген сөздү «жанын алуу, жанын сууруу, жанын чыгаруу» деген сыяктуу сөз айкаштары менен туюнткан.
Кененирээк...