Жусуп Абдрахманов


Жусуп Абдрахманов (Юсуп) (1901, Кунгой-Аксуу болушугу, Чиркей кыштагы, азыркы Ысыккол району, Жаркымбаев айылы - 1938, соогу 1991-жылы Ата-Бейит корустонуно коюлган) - саясий ошондой эле мамлекеттик ишмер, кыргыз тарыхын объектиедуу изилдоочу. 1911-1916-жылдары Сазанов (азыркы Ананьево) айылындагы уч жылдык орус-жергиликтуу мектепте, Каракол шаарында жайгашкан жогорку башталгыч окуу жайларында окуган. 1916-жылкы уркундо калк менен бирге Кытайга уркуп, 1917-жылы кайра мекенге кайткан. 1918-жылы кызыл гвардиячыларга кирип, Жетисууда Совет бийлигин чындоого катышкан. 1919-жылы Верный (азыркы Алма-Ата) шаарында командирлик курсун окуйт. 1919-жылы РКСМ Туркстан бюросунун президиумунун ошондой эле РКСМдин Жети-Суу областтык Уюштуруу бюронун мучолугуно шайланган. 1920-жылы Москвада откон РКСМдин 3-сьездинде делегат болуп, В. И. Ленин менен суйлошуп, пикир алышкан. 1920-1924-жылы партиялык жооптуу жумуштарда, 1924-жылы мартта Туркстан АССРинин Борборбук аткомунун президиумунун мучосу ошондой эле жооптуу катчысы болот.

1924-жылы Кара-Кыргыз автономия областынын областтык партбюросуна жооптуу катчы болуп бекитилет. 1925-жылы май айынан тартып РКП(б) БКнын Орто Азия бюросунун уюштуруу болумунун жетекчисинин орун басары, август айынан Москва шаарындагы РКП(б) БКнын аппаратында инструктор. 1926-жылдын октябрь айында Кыргызстанга келип, облустук аткомдун торагасынын биринчи орун басары, 1927-жылдын март айынан баштап РСФСР БАКтын мучосунун, андан кийин Буткул союздук БАКтын ошондой эле РКП(б) БКнын Орто Азия бюросуна мучолукко кандидат, 1933-жылы сентябрь айында компартияга каршы аракеттенген аттуу жалаа аркылуу ишинен четтелип, партиянын катарынан бошотулган. Андан сон Ортонку Волга крайынын мал чарба жетекчилигинин башчысынын орун басары, 1935-жылдан Оренбург областтык аткомунун жер болумунун жетечисинин мал чарба жагында орун басары болуп эмгектенген. 1937-жылы 10-июнда Жусуп контрреволюциячыл Алашордо уюмунун катышуучусу аттуу жалаа аркылуу камакка тушкон. 1938-жылдын 5-ноябрында атылган. 1958-жылы гана акталган. Абдрахман оз элинин тарыхын изилдоочу катары республиканын тарых илиминин онугушунун башында туруучу.

Анын кыргыз мамлекетинин тарыхы жонундо эн биринчи иши 1928-жылы «Кыргызстан» деген ат менен таанымал. 1916-жылкы которулуш жонундо чындык жана акыйкат онутунон жазылган «Кундолугу» жана башка китептери белгилуу. Абдрахмановдун ысымы менен Ысыккол районундагы айыл кенеши (мурдагы Таштак айыл кенеши), Бишкек шаарынын бир кочосуно аты жону ыйгарылган. Туулган айылына ошондой эле Каракол шаарында эстелик тургузулган.

2016-05-20 272 Кыргызстандын тарыхы Жыргалбекова С. 2016-05-20