Жахан - Шах


Жахан Амир Темирдин тукуму , император Жахангирдин жана Раджпут ханышасы Манматинин баласы . Аялдары:1) Мумтаз-Махал2) Сатиун-Нисса Ханум3) Бегум Фатехпур4) Кандхари Бегум. Балдары: Дара, Шуджа, Аурангзеб и Мурад 1612-жылы Жахангирдин аялынын тууганы Нур-Жаханга ʏйлөнʏп , тактыны элөөгө 1 кадам жакындаган .1622-жылы Хуррам деген байкеси өз атасына каршы чыккан , бирок талкаланган. 1628-жылы Жахангир өлгөндө аялы Нур - Жахандын байкесинин жардамы менен атасынын ордун ээлеп , өзʏнө Шах-Жахан титулун алган. Шах - Жахандын хан жʏргʏзʏʏ учурунда Улуу Моголдор Декандын раджалары менен ийгиликтʏʏ кʏрөш алпарган.1636-жылы Ахмаднагар Могол империясына кирген, Голконд жана Биджапурдун раджалары салык төлөп турушкан. Шах-Жахан мамлекеттин чегарасын тʏндʏк-батышка жылдырып , 1638-жылы Кандагарды ээлеп алышкан .1646-жылы Шах-Жахандын аскерлери Балх менен Бадахшанды(Таджикстан) басып алган. Бийлигинин кʏчʏ кʏчөп турганда борборду Аградан Делиге жылдырып Шахжаханабад шаарын негиздеген. Көмʏлгөн жери Аграда Тадж-Махалда. Башкаруусунун аягында Сефевиддерден сокку жеп , Кандагарды таштап кеткен.1658-жылы Жахан – Шах өлдʏ деген ушак тарап, балдары бийлик ʏчʏн кʏрөш баштайт , ошол учурда Аурангзеб атасын кулатып , аны өзʏ эс алган бөлмөсʏнө ( уламыш боюнча казынасына) 1666-жылы өлгʏчө камап койгон. Шах-Жахандын өмʏрʏ Инаятуллах Канбу жазган «Тарих-е-делгуша» эмгеги аркылуу белгилʏʏ. Тарыхчылар арасындыа Жахан-Шахтын ишмердиги жөнʏндө бирдиктʏʏ пикир жок , европалыктарды анын жасаткан эстеликтери башка моголдор учурундагы жасалган эстеликтерге караганда көбʏрөөк кызыктырган, КЫМБАТ БААЛУ ТАШТАРКохинур менен Тимурдун рубини Жахан - шахка тиешелʏʏ болгон. Бирок ал башкарып турган учурда империянын финансылык алааматка такалышы келип чыккан.

2016-08-11 85 Башкалар Жыргалбекова С. 2016-08-11