Туюк көмүр кени


Туюк көмүр кени Ош облусунун Өзгөн районунда, Кара-Суу т. ж. бекетинен 110 км, Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш капталында, Туюк суусунун жогорку жана ортоңку агымында. Кен 1942-жылдан белгилүү. 1942–55-ж. геол. чалгындоо иштери жүргүзүлгөн. Кен эки аянтка Түндүк жана Түштүк деп бөлүнөт. Көмүр юранын туюк свитасы менен байланышкан. Туюк свитасынын төмөнкү жагында жука кабаттар бар, ортоңку жана жогорку жагы көмүр кабаттарына бай жана алардын кээ бири өнөр жайлык мааниде. Бардыгы 9 кабатка бөлүнгөн, алардын ичинен 4-кабат, кээ бир жерде 3-кабат өнөр жайлык мааниге ээ. 4-кабаттын калыңдыгы 0,48 мден 2,35 мге, 3-кабаттыкы 0,20 мден 1,05 мге чейин. Сапаты боюнча 4-кабаттын көмүрү биринчи кокстуу арык (1 КО) маркасына, 3-кабаттын көмүрү биринчи майлуу (1 Ж) маркасына таандык. Көмүрдүн күлдүүлүгү 9,9%тен ашпайт, күйүү жылуулугу 33,94–36,42 МДж/кг (8109 – 8700 ккал/кг). Туюк жана Каргаша кендеринин көмүрлөрүнүн 1:1 өлчөмүндөгү кошулмаларынан механикалык касиеттери жогору болгон кокс алууга болот. Химиялык заттар да арбын алынат. Жаңыча (1992-ж.) бааланган (С1 категориясы боюнча) запасы 30914 миң т. Бул запас бекитилбеген. 1993-ж. Туюк 1 участкасынын батыш жагында, ачык казып алууга мүмкүн болгон жергиликтүү участок бөлүнгөн, анын бекитилип, баланска коюлган запасы 288 миң т.

2016-08-10 29 Башкалар Жыргалбекова С. 2016-08-10