Түркестан жаянчасы


Түркестан жаянчасы (Gyptosternum reliculatum) - жаяндар түркүмүнө, Sisoridae уруусуна, Gyptosternum түркүмүнө кирет. Денеси жылаңач, кабырчыксыз, башы жалпак, көздөрү кичине, боору ак, денесинин уз. 180 мм жетет, ургаачысы эркектерине караганда кичине. Кыргызстанда: Нарын, Сырдарыя, Кара-Суу, Жумгал, Ат-Башы, Өзгөн жана башка дарыяларда таралган. Бул түр тоо этектериндеги дарыяларда көп жолугат. Т. ж-нын биол-сы начар изилденген. Жашаган жерлери таштак, ылайлуу жай аккан суулар. Бул түр көпчүлүк жерлерде кара балыктар, алабугалар менен чогуу бир биоценоздо жашашат. Таштарга жабышып жашаган курт-кумурскалардын личинкалары менен азыктанат. Жаянчанын көпчүлүк жерлерде саны аз. Ошондуктан, бул түр Кыргызстандын Кызыл китебине катталган.

Түтүк тумшуктуулар (Procellariiformes Tubinares) - түркүмгө кирүүчүлөрдүн өкүлдөрү океандарда жашоочу куштар, сырткы көрүнүштөрү жагынан чардактарга окшош, бирок алардан айырмаланышып турушат, буревесниктердин таноолору тумшугунун өйдө жагындагы каптал жактарында ачылышкан, тумшуктары узун, уч жагы төмөн ийилген. Буревестниктердин бутунун салаасы жаргакчалар менен бириккен. Булар жакшы учат. Көпчүлүк учурда, топтолуп уялашат, бирден жумуртка тууйт. Чегилип чыккан балапандары өзүнчө басып жүрүүгө жөндөмдүү. Буревестниктер сууда жашаган майда жаныбарлар менен азыктанат.

2016-08-10 55 Башкалар Жыргалбекова С. 2016-08-10