Түк


Түк, кыл (pili) - сүт эмүүчүлөр менен адамдын терисинин сыртында эпидермистен ичке болуп чыккан өсүндү. Теринин Т-төрү тери жабдуусун пайда кылып, аны коргоп жана суутуп турууга катышат. Айрым жаныбарлардын тумшугундагы кылкандары (чочколор, доңуздар) жана ийнелери (ехидна, кирпилер, чүткөрлөр - тикен Т-түү кемирүүчүлөр) – Т-түн түр өзгөрткөнү болуп эсептелет. Т. кылчык, тыбыт жана сездиргич (вибрисстер) деп бөлүнөт. Т. же кыл 85-91% кератинден турат. Ар бир Т. адаттагыдай 3 катмардан турат: кутикулярлык, кыртыштык (пигменттик) жана өзөктүү. Ар бир Т. өзөгү жана тамыры болот. Көпчүлүк жаныбарлардын мезгил мезгили менен Т-түн алмашышы (башкача атйканда түлөшү) жүрүп турат.

Түкчөлөр (villi) - көпчүлүк органдардын ички чел кабыгынан чыккан майда өсүндүүлөр. Ичке ичегинин былжырлуу чел кабындагы аянтын көбөйтүүчү Т. уз. 0,3-0,5 мм, жоондугу 0,1 ммге жакын келет. Өзгөчө канаттуулар менен сүт эмүүчүлөрдүн ичегисиндеги Т. өтө көп жана жакшы өөрчүгөн. Булардын беттери аркылуу азык заттардын канга жана лимфага активдүү сиңирилиши жүрүп турат.

2016-08-10 42 Башкалар Жыргалбекова С. 2016-08-10