Тазабек Саманчин


Тазабек Саманчин - адабиятчы, котормочу, сынчы, драматург.

Тазабек Саманчин 1909-жылы Кемин районундагы Жол айылында туулган. Ал эми 1979-жылы дүйнөдөн кайткан.1921-жылы Токмоктогу жетим балдар үйүнө кабыл алынат.

1923-1924-жылдары Алма-Атадагы казак-кыргыз эл агартуу институтунун даярдоо класстарында окуп жүрүп 1925-жылы Пишпектеги ачылган педтехникумга которулуп, аны 1929-жылы бүтүргөн.

1929-жылы Жалал-Абаддагы педтехникумга мугалим болуп иштейт.1930-жылы Москвадагы Ленин атындагы мамлекеттик педогогика институтуна кирип, аны 1939-жылы бүтүп келгенден кийин педтехникумда мугалим, окуу бөлүмүнүнбашчысы болуп эмгектенген.

1936-1949-жылга чейин тил жана адабият боюнча илим-изилдөө институтунда илимий кызматкер болуп иштеп жүргөндөкөп илимийэмгектерди жаратып, Молдо Кылычтын чыгармаларын изилдеген.1946-жылы "Молдо Кылыч жазгыч акын" деген темада кандидаттык диссертациясын жазып, филология илиминин кандидаты деген илимий даражага жеткен.1949-жылы СССР жазуучулар Союзунун пленумунда "Кыргыз адабиятчысы Тазабек Саманчин "Молдо Кылычтын чыгармалары" аттуу илимий ишинде улутчул ката кетирген" деген жалган жалаа менен 1950-жылдан 1955-жылга чейин түрмөдө болгон.1956-жылы акталып келгенден кийин кесибин өзгөртүп, котормочулукка өткөн. Партияга мүчөлүгү калыбына келтирилген,1938-жылдан баштап СССР Жазуучулар союзуна мүчө болгон. Чыгармачылык ишмердиги согуш жылдарынан мурда башталган."Берметтин уландары","Абышкалардын жоругу","Тоо арасында" деген пьесаларды жазган. Ал В. Г. Белинскийдин тандалмалуу чыгармаларын, М. Горькийдин чыгармаларынын үч томун, Л. Н. Толстойдун "Анна Каренина" романын, Рабиндрант Тагордун аңгемелерин, Цао Юйдун,"Тайфун",В. Духовичныйдын, М. Слободскийдин "үйлөнүү саякаты",А. П. Чеховдун"Ваня таяке",А. Мирзагатовдун "Энемдин буурул чачы",М. Поповдун "үй-бүлөө"пьесаларын кыргыз тилине которуп, өзүн илимпоз жазуучу катарында гана эмес, чебер котормочу катарында да жалпы журтчулугубузга кеңири таанытты.

Тазабек Саманчин, Кылыч жазуучу, акын//Ала-Тоо.-1989.-№8.-Б.138-150,Саманчин Тазабек// Кекликов Т. Достор арасында:Адабияттык эскерүүлөр.-Ф.,1990.-Б.-135-140, Кеңешбекова Б. Тагдыры татаал инсан// Кыргыз Туусу.-1995.-11-март, Артыкбаев К. Таза татыктуу өиүр// Советтик Кыргызстан.-1989.-20-декабрь.,Бектенов З. Асыл достукту эскерип...//Кыргызстан маданияты.-1989.-7-декабрь.-№49.-Б.10,Кекиликов Т. Унутулбас Тазабек//Кыргызстан маданияты.-1989.-7-декабрь.-№49.-Б.10.

2016-08-10 116 Башкалар Жыргалбекова С. 2016-08-10