Таранчылар


Таранчылар (Passer) – өрмөкчүлөр тукумундагы куштар уруусу. Бардык жерде таралган. Кыргызстанда 3 түрү (үй же сарай таранчылары, талаа жана испан же кара төш таранчылар) кездешет. үй же сарай таранчыларынын (Р. domesticus) дене узундугу 15–17 см. салмагы 30–35 г. Эркегинин жону күрөң, кара тактары бар, төбөсү көк, алкымы кара, боор жагы агыш, ургаачысынын өңү – күрөн. Айыл кыштакта, шаарда туруктуу жашайт. Жылына 2–3 жолу уялап, 5–6 жумуртка тууйт. Балапандарын ар кандай зыяндуу курт-кумурскалар менен азыктандырып, көп пайда келтирет. Талаа таранчылары (Pmontanus) үй таранчыларынан кичирээк, башы күрөң, эркек-ургаачысынын өңү бирдей. Ал көбүнчө талаада, айрыкча жол, суу жээгиндеги жарга, бак-даракка уялайт. Ар кандай зыяндуу курт-кумурскалар менен азыктанат. Бирок айрым жерлерде буудай, арпа, таруу данын жеп зыянга учуратат. Кара төш таранчылар (Р/ hispaniolensis) Орто Азияда таралган, келгин чымчык. Көбүнчө эгин талааларына жакын бак-дарактарга топтошуп уялашат да, эгинди жеп, көп зыян келтирет. Мындай жерлерде аларга ууландырылган дан чачып, жок кылуу иштери жүргүзүлөт.

2016-08-10 64 Башкалар Жыргалбекова С. 2016-08-10