Диссимиляция (химия)


Диссимиляция (химия), катаболизм татаал органикалык кошулмалардын (белок, нуклеин кислоталары, май жана углеводдор) жөнөкөй заттарга чейин ажырашы. Ажыроо реакцияларында татаал кошулманын молекуласында химиялык байланышкан энергия бошонуп чыгып, денозинтрифосфаттын (АТФ) фосфаттык байланыштарынын энергиясына айланат. Диссимиляция гидролиз жана окистенүү реакцияларынын натыйжасында ишке ашырылат. Зат алмашууда диссимиляциянын бир катар процесстери (дем алуу, ачуу, гликолиз) негизги мааниге ээ. Анын реакциялары кычкылтектүү чөйрөдө (аэробдук дем алуу) жана кычкылтексиз чөйрөдө (анаэробдук гликолиз, ачуу) жүрөт. Кычкылтектүү чөйрөдө ажыраганда (дем алуу) органикалык заттар СО2 жана Н2Ого чейин толук ажырайт. Ар түрдүү органикалык кошулмалар ажыраганда, СО2 жана Н2О менен бирге башка да молекулалар пайда болот. Азот алмашуунун акыркы продуктулары мочевина, аммиак жана башка Өсүмдүктөрдө СО2нин теңи, NH3 бүт бойдон органикалык заттарды синтездөө үчүн керектелет.