Сырткы жана ички факторлорго жооп иретинде пайда болгон кыска мөөнөттүү оң жана терс эмоция, адамдын психикасынын начарлашы; кыска мөөнөттүк туталануудан катуу каарданган абалга жетет. А. физиологиялык жана патологиялык болуп айырмаланат. Физиологиялык А-те адам коркуу, кайгыруу, кубануу учурунда өз кылык-жоругун сезип турат, акыл-эси калыбында болот. Патологиялык

Үн бүтүп, шыбырап калуу. Үндүн бүтүшү ар кандай оорулардын белгиси болушу мүмкүн. А. тамак ооруларында (шишик, жырык жана башка) кездешет, себеби алкым бүктөөлөрү толук бирикпейт жана жакшы кыймылдабай калат. Ар кандай травмалар (калкан безинин операциясы), өпкөнүн, калкан безинин, көкүрөк органдарынын, кекиртектин, кызыл өңгөчтүн шишик оорулары, өнөкөт ларингит себеп

Сүйлөөнүн бузулушу. Мында бирөөнүн сөзүн түшүнбөйт же бир аз түшүнөт, ошондой эле өзүнүн оюн түшүндүрүү үчүн сөз, фраза айта албайт. А. көбүнчө мээнин сол жарым шарынын кыртышы жабыркаганда болот. Негизинен эки түргө — кыймыл жана сенсордук. А. болуп бөлүнөт. Кыймыл А-сында оорулуунун сүйлөө аппараттары (көмөкөй нервдери, булчуңдары, таңдай, эрин, тил), акыл-эси

Талма (эпилепсиялык), шакый, истерия кармардагы өзгөчө абал. А-нын бир нече түрү бар. Сенсордук А. көп кездешет, мисалы, сезүү А-сында адам денесинин айрым жерлеринде өзгөчө сезим (ооруксунуу, чымыроо, муздоо) туят. Көрүү А-сында жаркырак түстөр, жарыктын чагылуусу көрүнөт. Угуу А-сында түрдүү үндөр, ызы-чуу сезилет. Жыт А-сында бөтөнчө түтүндүн, жыпар заттын, чирик жыттанат. Висцералдык А. — ички органдардын А-сында жүрөк тез согот, ачка болуу же заңдагысы келүү сезими пайда