Уйку бези

Уйку бези — тамак сиңирүүчү ири без. Ал эки бөлүктөн туруп, эки түрдүү милдет аткарат. Анын сырткы секреция бөлүп чыгаруучу бөлүгү өзүнүн зилин он эки эли ичегиге бөлүп чыгарат. Бул зилдин составында белок заттарын, майларды жана углеводдорду ажырата турган ферменттер бар. Уйку бези бир суткада 1,5 лге чейин зил бөлүп чыгарат. Бирок, көп учурда уйку бези бөлүп чыгарган зилдин өлчөмү жана химиялык составы ичкен тамактын түрүнө да жараша болот. Мисалы, уйку бези сүткө караганда нанга зилди көп бөлүп чыгарат. Уйку бези карындын артында 1—2-бел омурткасынын тушунда туурасынан жатат. Узундугу 12 —15 смче келип, жоонураак келген баш жагынан, денеден жана куйрукчадан турат. Баш жагын он эки эли ичеги (жумур) курчап жатат. Уйку безинин ар бир бөлүгү түтүкчөлөрү бар майда без баштыкчаларынан турат. Акыры бардык майда түтүкчөлөр чогулуп, анын негизги өткөөлүн түзөт.

Бул өткөөл уйку безинин куйругунан башына чейин жетип, жумурга барып куят. Ал эндокрин (ички секреция) безине кирет да, инсулин гормонун бөлүп чыгарат. Уйку безинде гормон — инсулиндин пайда болушунун бузулушу кант диабетине чалдыктырат. УЙКУ КАЧУУ — түнкү уйкунун ар түрдүү бузулуулары (көпкө уктай албоо, аз уктоо, эрте ойгонуу же түнкүсүн бир нече ирет ойгонуу, же такыр уктай албоо). Мындай уйку үстүртөдөн болуп, уйку канбайт. Уйку качуунун себептери түрдүүчө болот. Ал айрым жүрөк-кан тамыр, дем алуу жолдорунун жана психикалык ооруларда, невроздо, мээнин травмасында жана башкалар пайда болот. Кээде дени соо киши да өтө чарчаганда, толкунданганда, өз убагында жатпаганда (түнкү иш, кечки окуу), түнөй турган жер өзгөргөндө, кандайдыр бир оорунун башталышында уйку бузулат.

Улгайган жана кары кишилерде физиологиялык өзгөчөлүктөргө байланыштуу уйку үстүртөн жана кыска болот. Уйку качуу түрдүү себептерге байланыштуу болгондуктан, аны калыбына келтирүү жолдору да ар башка. Дени соо кишилердин уйкусу калыбына келет. Ал үчүн дайыма бир убакта жатуу, бөлмөнү жакшылап желдетүү, жатар алдында сейилдөө, бал менен сүт же кант салынган жылуу суу же мышык тамыр, долононун жалбырагын кайнатып ичүү сунуш кылынат. Уктар алдында 8—10 мин. жылуу ванна алуу да уйкуну жакшыртат. Эгерде андан да уйку калыбына келбесе врачка кайрылуу керек. Врач Уйку качуунун себеби болгон негизги ооруну таап дарылайт.

Уйку келтирүүчү дарыны врачтын көрсөтүүсү менен гана пайдалануу керек. Өз алдынча дары каражаттарын колдонуу түрдүү кабылдоого. ага көнүп кетүүгө алып келет. Уйку качуунун алдын алуу үчүн ага себепкер ооруларды алдын ала дарылоо керек. Жатарда ашкере тамак жегенге, ачуу демделген чай, кофе ичүүгө, тамеки тартууга, көпкө китеп окууга болбойт (Шилтеме: Уйку).

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)