Бул жерде Сиздин жарнама болушу мүмкүн! 0(707)48-14-46 whatsapp

Полот хан

Исхак Хасан уулу, Исхак Молдо (1844-жыл чени, Маргалан уезди, Охна кыштагы - 1876, Жаны Маргалан ш.) - 1873-76-жылдардагы Кокон көтөрүлүшүнүн башчыларынын бири болгон. Ичкилик уруусунун бостон уругунан, Атасы Маргаландагы медресе мудариси болуучу. Полот хан биринчи ирет Кокондогу Тункатар медресесинде, кийин Маргаландагы «Ак медреседе» билим алган. 1867-жылы молдо Исхак билим алуусун таштап, өз уругунун көчмөндөрү тиричилик кылган Сох кыштагына, кийинчирээк Охна кыштагына келет. Калк ичинде болууну көксөгөн Исхак молдо Анжиян шаарында жашап калат. Соода иштери аркасында Ташкенге келип-кетип журуп, ал жактан лашкер Алымкулдун пикирлеши, кыргыздын элинин курама уругунан чыккан, чаткалдык Абдымомун аталык деген адам менен таанышат.

1873-жылы Кокон көтөрүлүшү башталганда калк Алим хандын небереси Полот бекти көтөрүлүштү хан катары жетектөөсүн өтүнүшкөн. Шер датка баш болгон кыргыз өкүлдөрү Самарканга Полот бекке барышкан, бирок ал андай сунуштан баш тарткан. Алар Самаркандан келе жатканда, Ташкенге Абдымомундун үйүнөн өңү-түсү Полот бекке окшош Исхакка кезигип, аны Полот бектин ордуна болууга көндүрүшкөн. Ошентип, Полот хан 200 жоокери менен Чаткалда көтөрүлүшкө башчылык иштерин аткара баштайт. Чаткалга жакыныраак жайгашкан Алабука, Акташ, Нанай, Кокжар, Мамай, Сафедбулон жана башка кыштактардагы калк Полот ханды, хан деп таанып-атап, Кудаяр ханга көтөрүлүшкө кошулушкан.

Которулуштун кыймылдаткыч күчү карапайым калк - кыргыз, өзбек, кыпчак, тажиктер болгон. Алар менен бирге өз кызыкчылыктарын көздөгөн феодалдардын өкүлдөрү да катышкан. Кийинчирээк Полот хан көтөрүлүшкө катышкан феодалдардын таасири аркылуу Кокондун мурдагы хандарынын саясатын уланта-жүргүзгөн. Көтөрүлүштүн жүрүшүнүн экинчи этабы 1875-жылы июлда Россия империясынын өкмөтү Полот хандын жетекчилигин мыйзамга жатпайт деп, Кокон хандыгынын жерине орус жоокерлерин киргизүүгө жеткен. М. Д. Скобелевдин жетекчилиги алдындагы орус жоокерлеринин күчү менен көтөрүлүш басандап, Кокон хандыгы ыдырап-жоюлуп, Фергана облусу аттуу ат менен Россия империясынын көзөмөлүнө өткөн. Өзүнүн тегерегиндеги феодалдардын чыккынчылыгы аркылуу Полот хан падышалык бийликтин колуна түшкөн. Убактылуу Жаны Маргалан шаарындагы орус түрмөсүндө кармалып турган. Аскер сотунун өкүмү менен Жаны Маргалан шаарында 1876-жылы 1 мартта дарга асылган.

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)