Карагай

Карагай деген эмне. Карагай - ийне жалбырактуу дарактардын бири. Анын Тяньшань карагайы деген түрү Кыргызстанда өсөт. Ал - абдан көркөмдүү дарак. Республикабыздын борбору Бишкектин гүлзарларында конус формасындагы көгүлтүр жашыл балатылар айлана-тегерегине не деген кооз көрк берип тургандыгын байкагандырсыңар. Кыргызстанда карагайдын 3 түрү өсөт. Кыргыз кырка тоосунда, Ысыккөлдөгү Күнгөй жана Тескей Ала-Тоолорунда, Чоңкеминде жыш карагай токойлору жайгашкан. Тянь-Шань карагайы менен арчанын ар түрү, жапайы алма, алча, жаңгак, ак чечек, алмурут жана башка көп дарактар аралашып өсөт. Карагайлардын пайдасы зор. Алар айланасына өзгөчө заттарды бөлүп чыгарып, абаны алмаштырып тазалап турат. Жердин эрозияга учурашына жол бербей, кыртышты бузбай, нымдуулукту сактайт. Шаар-кыштактарда көркөмдүк үчүн өстүрүлөт.

Карагайлардын эки душманы бар, алар - жаңы жылга жыл сайын кыйып туруучу адамдар, жана шамал, шамалга бул дарактар жакшы туруштук бере албай, шактары сына берет. 10-15 жыл өткөндөн кийин, карагайдын негизги тамыры өлүмгө учурап, анын ролун ар кайсы жакка чачыраган майда тамырлар системасы ээлейт. Карагай өлүмгө учураса, анын тамырларынан клон-дарак өсүп чыгышы мүмкүн. Швеция өлкөсүндө ушундай ыкма менен 9,5 миң жылдан бери өсүп келе жаткан карагай бар. Аны эң картаң өсүмдүк организми десек болот. Карагайлар секвойя дарагында бийик болбосо дагы, алардын узундугу жүз метрге чейин жетет. Негизи карагайлар өзүнүн ийнелерин күзүндө түшүрөт, бирок баарын эмес, орточо эсеп менен 6дан бирин таштайт. Жазында жаңысы өсүп чыгат.

Кагаздын негизги бөлүгү дал ушул карагай жыгачынан жасалат. Ар бир карагай тобурчактары орточо жүздөй урукту камтыйт. Кадимки карагай оңой эле 300-400 жыл жашай алат. Карагай токойлору, табияттка укмуштуудай таасирин тийгизет. Кышкысын андай токойдо талаага караганда жылуураак, жайкысын салкын болуп турат. Көпчүлүк карагайлардын ийнелери жылпак, бирок кээ бир карагайлардын ийнелери төрт кырдуу болот. Үч кырдуу ийнелер карагайда болбойт. Карагай ийне жалбырактарында С витамини көп. Андан даярдалган вино атактуу деңиз сүзүүчүсү, капитан Куктун командасына цинга оорусу менен күрөшүүгө жардам берген. Карагай жонундо маалыматыбыз ушундай, кошумча болсо жазып койгула. Кошумча шилтемелер: Кызыл карагай, марагай жөнүндө экинчи макала, кызыл карагай 2

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)