Илмедос жана илме сайма

Илмедос — ийне сайманын бир түрү. Саймачы мында саюучу учукту жердиктен ичке алат. Эки башынан (аралыгы бир см. дей) илмек өңдөнтүп улам илип, ) улам улаштырып тартып отурат. Муну ар нече курдай кайталаганда сайманын чети «жөрмөмө саймадай» болуп, ортосу «кереге көз» өңдөнүп калат. Аны менен Түштүк Кыргызстандын аймактарында жашаган элдер «балыш», «жаздык», «текче», «туштук» өңдүү жүк жана жасалга буюмдарын такай саюуну салтка айланткан. Бул сайма берилген көчөт чийимдерди толтурууга өтө эле ийкемдүү келет. Илме сайма — (шибеге сайма) — элдик сайманын нукура түрү. Анын аспабы — жыгач керме жана илме шибеге.

Мында уздун колунда илме шибеге кергичтин алдынан сол колун алып, жибек жип шибегеге илинет да, кездемеден тырс-тырс өтөт. Сайманын жаңы аспабы бар. Бул илме сайма машинасы (тамбарный шов) деп аталат. Ал тигүү машинасына окшошуп, тигиш кездеменин сыртына калкып, түшкөн сайманын өзү кадимки шибеге саймадай болот. Андан сырткары «килем сайма» бар. Мындай караганда муну жүзөгө ашыруу ыкмасы украиндыктардын элдик саймасына үндөшүп кетет. Анткени менен уздар элдик көчөттөрдү кандим көрсөтүүсү аркылуу ачык айырмаланат. Айрым аймакта уздар туш кийизди так ушундай ыкмада кармап жатышат.

Сайма шибегесин усталар жасап беришет. Ал тигүү машинасынын шибегесине окшош болот. Демек, буюмдун жердигин кермеге керет. Ошол кездеменин ич тарабын керип алып, анан шибегенин көзүнөн жипти өткөрүп, кадимкидей тырсылдатып саят. Сайма бети түктуү көрүнөт да, жүн килемди элестетет. Муну менен элдик көркөм көчөттөрдү түшүрүү ошончолук кооз да көрунөт.

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)