Эр Табылды

Кыргыз эли өзүнүн көз карандысыздыгы, эркиндиги үчүн чет жерлик баскынчылардын көптөгөн кол салууларына каршы күрөш жүргүзүп келген. Мындан тышкары кыргыз уруу башчыларынын арасында ич-ара кагылышуулар болуп турган.

Бул жагдайлар, кагылышуулар элдик оозеки чыгармаларда да өз изин калтырган. Эр Табылды эпосунун мазмунун ошондой бир окуя түзөт. Эпостун окуясы мындайча башталат. Эрменкан деген адамдын эки аялы болот. Калмактан алган улуу аялынан Кудайназар, кичи аялынан Эр Табылды төрөлөт.

Кудайназар, атасынын көзү өтө электе эле өзүнчө бөлүнүп кетип, алтымыш уулдун атасы болот. Эрменкан өлгөндөн кийин Кудайназар Эр Табылдыга көп кордук көрсөтөт. Атасынан калган малын тартып алат. Ошентип отуруп эки туугандын ортосундагы чатак ырбай берет. Ошентсе да Табылды Кудайназарга эч жамандык ойлобойт, көбүн кечирет, ушунусу менен ал элге барктуу, сыйлуу, өз элине жетекчи болот.

Бул жагдайлар Кудайназардын ичин ого бетер күйгүзөт. Акыры Эр Табылды атасына аш берет. Ушундан пайдаланып, Кудайназар таякеси Чалкалмакты Табылдынын айылын чаап кетүүгө чакырат. Мына ушундай кырдаалда Чалкалмак менен Эр Табылдынын ортосунда чабыш башталып, согушта Табылдынын эрдиги, анын эң сонун достору - Элдияр, Эрмектердин эрдиктери байкалат.

Табылды баатыр гана эмес, акылман жетекчи катарында элдин сүймөнчүлүгүнө ээ болот. Ошонун натыйжасында калмактарды жеңип чыгат. Бул жеңишти карапайым эл чоң салтанат менен тосуп алат. Эпосто элдин биримдиги, ынтымактуулугу, адамгерчилик сапаттары Табылды жана Элдияр, Эрмектин кырк жигиттин образын сыпаттоодо эң сонун ачылган.

Ал эми терс каарман Чалкалмак, Кудайназарлардын кара өзгөйлүк, адилетсиздик иштери да чагылдырылган. Эр Табылды поэмасы ички-тышкы душмандардын жеңилиши, адилеттүүлүктүн салтанат курушу менен аяктайт. Бул эпос кыргыз элинин көз карандысыздыгы үчүн жүргүзгөн күрөшүндөгү баатырдык, патриоттук салттарын даназалайт.

Комментариев: 2 RSS

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)