Ак кайың

Ак кайың жөнүндө көптөгөн ырлар жазылган. Россиянин мыкты сүрөтчүлөрү анын сүрөтүн тартышкан. "Ак кайың" - жогору карай бутактап өсүүчү, сымбаттуу дарак. Карт дарактардын өйдөңкү шагы коюу болгондуктан, мажрүм тал сымал салаңдап турат. Ачык майсаңда кайың кээде жалгыздап өсөт, бирок көп учурда ал токойго айланат. Жашыл шибер менен кызыл-тазыл гүлдөрдүн ортосунда өскөн шыңкыйган аппак кайың не деген керемет көрүнүш! Ак кайың апрелдин акыркы же майдын алгачкы күндөрүндө, жаңгак менен талдан кийин гүлдөйт. Анын гүлү жупуну, чачы гүл деп аталат.

Ал эми ак кайыңдын жалбырагынын саргая баштаганы, демек күздүн - сентябрдын келгени. Ак кайыңдын уругу шамал менен тез тарайт. Ал кыйылган токойдун ордуна башка дарактар өсө электе эле өсө баштайт. Ошондуктан ак кайың токой пионери деп аталат. Ак кайың тез өсөт. Чейрек кылымда өзгөчө ным жерде ал беш кабат үйдөй узарат. Ак кайың жайында кыртыштан суткасына 40 чакадай ным соруп алат. Ак кайың керектүү дарак. Бүчүрүнөн дары, шагынан шыпыргы жасалат. Кагаздай жука кабыгыңан чеберлер мөмө-жемиш чогултуу үчүн чабыра жана себет согушат. Ак "кайың" - таптуу отун. Сөңгөгүнөн фанера, мебель жасалат; скипидар, жыгач спирти, ачык суу алынат. Карелия, Белоруссия, Латвия, ошондой эле Скандинавия өлкөлөрүндө сөңгөгүнүн түбү жоон, катуу кайыңдар өсөт. Ага балта да өтпөйт. Ал Карелия ак кайыңы деп аталат. Андан кооз мебель, сандыкча жана түрдүү жасалга буюмдарды даярдашат. Карелия ак кайыңы аз өсөт, ошондуктан азыр аны көбөйтүүгө аракет жүргүзүлүүдө. Жайында кайың токоюн аралап, таза абасында дем алып, сейилдеп жүрүү да пайдалуу.

Оставьте комментарий!

Пикириңиз текшерилгенден кийин жайгаштырылат.

Вы можете войти под своим логином или зарегистрироваться на сайте.

(обязательно)